Ẩm thá»±c ngày Tết vẫn luôn là má»™t nét văn hoá hết sức Ä‘a dạng, phong phú và mang Ä‘áºm dấu ấn Việt. Bên cạnh trái dÆ°a hấu Ä‘á», mâm trái cây ngÅ© quả thì má»—i vùng miá»n lại có những đặc sản, những món truyá»n thống mang phong vị rất riêng của mình!
Tết là dịp để má»i ngÆ°á»i được trở vá» bên gia Ä‘ình, là khoảng thá»i gian má»—i đứa con xa quê Ä‘á»u Ä‘au Ä‘áu ngóng trông, là sá»± mong đợi, háo hức của của cả ngÆ°á»i lá»›n, trẻ nhá». Dù cuá»™c sống có bao nhiêu thay đổi; dù má»—i thế hệ có trưởng thành, há»™i nháºp và hiện đại đến Ä‘âu; dù bao năm tháng cứ thế trôi qua… thì truyá»n thống ngày Tết vẫn luôn nguyên vẹn trong má»—i trái tim, tinh thần và nếp sống của má»—i ngÆ°á»i dân Việt.
Nhắc đến Tết, má»i ngÆ°á»i vẫn nghÄ© ngay đến những bữa cÆ¡m tất niên ngày cuối năm, mâm cÆ¡m cúng kiếng, Ä‘Æ°a rÆ°á»›c ông bà, là bữa tiệc Ä‘oàn viên của gia Ä‘ình, là những món ngon được sẻ chia, má»i má»c láng giá»ng, bạn bè. Chính vì lẽ Ä‘ó, ẩm thá»±c ngày Tết vẫn luôn là má»™t nét văn hoá hết sức Ä‘a dạng, phong phú và mang Ä‘áºm dấu ấn Việt. Bên cạnh trái dÆ°a hấu Ä‘á», mâm trái cây ngÅ© quả - những đặc trÆ°ng không thể thiếu trong ngày Tết, má»—i vùng miá»n trên mảnh đất hình chữ S lại có những đặc sản, những món truyá»n thống mang phong vị rất riêng của mình. Do đặc Ä‘iểm khí háºu, khẩu vị khác nhau của ba miá»n Bắc - Trung - Nam mà phong tục ẩm thá»±c của từng vùng cÅ©ng có những “dấu ấn” không lẫn vào Ä‘âu được.
Xuân miá»n Bắc rá»±c rỡ trong sắc hồng thắm của hoa Ä‘ào và co ro trong tiết lạnh, ngÆ°á»i miá»n Bắc dÆ°á»ng nhÆ° nuông chiá»u bản thân hÆ¡n vá»›i các món nhÆ° bánh chÆ°ng, giò lụa, dÆ°a hành, nem rán, canh măng chân giò, thịt Ä‘ông tháºt béo và đầy năng lượng.
Ngày Tết ở miá»n Trung lại không thể thiếu những món ăn dân dã nhÆ° dÆ°a món, nem chua, tré, thịt dầm bên cành mai vàng sắc nắng. Mâm cá»— cúng Tết miá»n Trung nấu khéo, nhìn thấy trong Ä‘ó cả âm hưởng của sá»± chắt chiu, chia sẻ.
NgÆ°á»i miá»n Nam lại giản dị, má»™c mạc trong ẩm thá»±c ngày đầu năm vá»›i những món ăn nhÆ° thịt kho tàu, khổ qua dồn thịt, bánh tét, tôm khô củ kiệu…
MIỀN BẮC
Mâm cá»— Tết miá»n Bắc rất tinh tế, là sá»± phối hợp hài hòa của các món ăn, giữa món nÆ°á»›c và món khô, giữa thịt và rau. Äầu tiên là bánh chÆ°ng xanh được gói bằng thứ gạo nếp thÆ¡m dẻo vá»›i màu xanh mÆ°á»›t mắt. Bánh chÆ°ng xanh thÆ°á»ng ăn vá»›i dÆ°a hành, vừa làm tăng hÆ°Æ¡ng vị, lại “chống” ngán. Kế đến là thịt Ä‘ông - món ăn khá lạ lùng: vốn nguá»™i lạnh, lại ăn trong tiết trá»i lạnh giá và kèm vá»›i dÆ°a cải chua má»›i ngon.
Ngoài ra, còn có Ä‘Ä©a xôi ăn vá»›i gà luá»™c rắc lá chanh, giò lụa, giò xào, nem rán, kèm Ä‘Ä©a ná»™m nhiá»u rau củ để bữa cá»— thêm ngon miệng. Món nÆ°á»›c cÅ©ng không kém phần phong phú: nào giò heo hầm vá»›i măng lưỡi lợn, bóng nấu tháºp cẩm, miến nấu lòng gà, rôÌ€i bát má»c nÆ°á»›c. NgÆ°á»i ta còn chuẩn bị thêm nồi cá chép hoặc cá trắm kho riá»ng, nồi thịt bò kho quế, món nào cÅ©ng Ä‘áºm Ä‘à hÆ°Æ¡ng vị.
Bánh chÆ°ng xanh là linh hồn của ngày Tết cổ truyá»n, thể hiện tinh hoa đất trá»i qua bàn tay khéo léo của con ngÆ°á»i. Trên bàn thá» tổ tiên ngÆ°á»i miá»n Bắc dịp Tết không thể thiếu cặp bánh chÆ°ng xanh. Thịt Ä‘ông là món riêng có của mùa Ä‘ông xuân Bắc bá»™. Trong làn không khí lạnh, thịt Ä‘ông trở nên ngon hÆ¡n.
MIỀN TRUNG
NgÆ°á»i miá»n Trung chuá»™ng sá»± cầu kỳ tỉ mỉ nên món Tết được chăm chút kỹ lưỡng. Miá»n Trung không có bánh chÆ°ng mà là bánh tét, được gói bằng lá chuối theo hình trụ, ăn vá»›i dÆ°a món (củ cải, cà rốt, dÆ°a leo ngâm trong nÆ°á»›c mắm Ä‘Æ°á»ng). Nhiá»u món nguá»™i nhÆ° chả, nem chua, tré, hay gá»i. Äặc biệt, mâm cá»— Huế không thể thiếu món tôm chua thịt phay, nem bò lụi, chả tôm, gá»i vả. Tết ở miêÌ€n Trung còn có món bò nấu thÆ°ng, thịt nạc rim và đặc biệt là món giò heo hon, giò heo Æ°á»›p nghệ tÆ°Æ¡i giã nát, nấu liu riu đến khi má»m, cho thêm Ä‘áºu phá»™ng Ä‘ã bóc vá», vừa béo vừa thÆ¡m, ăn vá»›i xôi trắng rất hợp
MIỀN NAM
Món ăn Tết miá»n Nam vô cùng phong phú. Bánh tét không chỉ có nhân thịt heo Ä‘áºu xanh mà còn biến tấu thành nhiá»u kiểu nhÆ° bánh tét chay (chỉ có Ä‘áºu Ä‘en, dừa nạo trá»™n vá»›i nếp); bánh tét ngá»t (nhân Ä‘áºu xanh hay nhân chuối); bánh tét nhân tháºp cẩm (tôm khô, trứng muối, lạp xưởng, nấm Ä‘ông cô…), đặc biệt là bánh tét lá cẩm, lá gấc, bánh tét ngÅ© sắc. Ngoài ra, Tết ở miá»n Nam không thể thiếu nồi thịt kho tàu. Thịt phải là miếng ba rá»i ăn má»›i không khô, kho vá»›i trứng vịt và nÆ°á»›c dừa xiêm, miếng thịt má»m rục mà không nát, ăn kèm vá»›i dÆ°a giá cải chua. Khổ qua hầm thịt cÅ©ng là món đặc trÆ°ng ngày Tết của ngÆ°á»i miá»n Nam. NgÆ°á»i ta ăn khổ qua vá»›i mong Æ°á»›c năm má»›i Tết đến má»i sá»± khổ cá»±c Ä‘á»u qua Ä‘i, mang lại niá»m may mắn cho cuá»™c sống. Nem bì, lòng heo khìa, giò heo nhồi, lạp xưởng tÆ°Æ¡i, gá»i gà xé phay trá»™n củ hành, củ kiệu chua, tôm khô kiệu chua cÅ©ng là những món ăn Tết thÆ°á»ng có. Nếu ngán những món quá nhiá»u thịt mỡ, ngÆ°á»i ta làm cá lóc nÆ°á»›ng hay hấp, cuốn vá»›i bánh tráng, vừa bổ sung thêm rau xanh, vừa dá»… ăn.
Ngày nay, do sá»± giao thoa vá» văn hóa, mâm cá»— Tết má»—i miá»n có thể thêm sá»± góp mặt của món ăn miá»n khác, tùy theo sở thích của gia Ä‘ình. Vì váºy, món ăn ngày Tết ngày càng trở nên phong phú, Ä‘a dạng và ngon miệng hÆ¡n.
Bánh tét ngÆ°á»i miá»n Nam có hai loại là bánh mặn vá»›i nhân là Ä‘áºu, thịt lợn và bánh ngá»t có nhân chuối hoặc nhân Ä‘áºu xanh. Bánh tét của miá»n Nam có cách gói gần giống vá»›i bánh tét của ngÆ°á»i miá»n Trung, cÅ©ng gói thành Ä‘òn dài vá»›i lá»›p lá chuối bá»c bên ngoài, bên trong là nếp, tùy bánh ngá»t hay mặn mà sá» dụng loại nhân cho phù hợp. Ngoài việc dùng để cúng ông bà, làm quà biếu, bánh tét kết hợp vá»›i tôm khô củ kiệu còn là món ăn ngon miệng không thể thiếu trong những ngày Tết.
Món ăn phổ biến nhất trong ba ngày Tết của miá»n nam là thịt kho tàu, còn được gá»i là thịt kho há»™t vịt hay thịt kho nÆ°á»›c dừa.
Má»™t món ăn dân dã khác không thể không nhắc đến là khổ qua dồn thịt. Bên cạnh là má»™t món ăn ngon miệng, có tác dụng thanh mát cÆ¡ thể, ngÆ°á»i miá»n Nam ăn món này đầu năm còn có ý nghÄ©a cầu mong má»i chuyện không vui sẽ qua Ä‘i, má»™t năm tÆ°Æ¡i sáng sẽ đến vá»›i má»i gia Ä‘ình.
Sẽ là thiếu sót nếu không nhắc đến món tôm khô ăn vá»›i củ kiệu ngâm chua.
Tết là dịp dành cho má»i ngÆ°á»i, má»i nhà cùng nhau sum há»p, vui vầy.
Bữa cÆ¡m cuối năm là thá»i Ä‘iểm hết sức đầm ấm, gắn kết má»i ngÆ°á»i lại ôn chuyện năm cÅ©, bàn chuyện năm má»›i. Bởi thế mà, trong sâu thẳm tiá»m thức của má»—i ngÆ°á»i dân đất Việt dù ở vùng nào, xứ nào thì mâm cÆ¡m ngày Tết luôn gắn kết tình thân và luôn mang ý nghÄ©a thiêng liêng trong má»—i gia Ä‘ình Việt.
Theo Kênh Ẩm Thá»±c 365
----------------------------------------------------------
CÔNG TY TNHH SX TM XNK VĨNH THUẬN
Äịa chỉ: Lô 48 - 50A, Ä‘Æ°á»ng số 3, KCN Tân Tạo, P. Tân Tạo A, Q. Bình Tân, TP.HCM